One / Pay Me – 2 songs / twee teksten

One / Pay Me – 2 songs / twee teksten
U2-adam-nude-covered-achtung-baby
Adam covered up on Achtung Baby

One – U2  (CD: Achtung Baby, 1992) Lyrics © Sony, Bono; vertaling Eén © Palescue/philipwestera, 2017

Een

Gaat het nu wat beter, of blijft het als het is
Weet je wat zal helpen? Een schuldbekentenis.

Jij zegt, Een liefde, Een leven
Als er een wil is in de nacht
Is het een liefde, die we delen.
Maar het verdwijnt schat, als je niet oppast.

Was ik teleurstellend, liet ik een rotsmaak in je mond?
Je doet of je nooit liefhad en dat ik nooit liefde vond.
Maar het is te laat vandaag, om de tijd van toen opnieuw te doen.
We zijn Een maar we zijn niet gelijk
En we dragen elkaar verder, dragen elkaar…Samen

Ben je gekomen voor vergeving,
voor de lijken in de kast?
Kwam je hier als Jezus voor de junkies in je hart?
Vroeg ik te veel, meer dan veel?
Je gaf me niets en daar doe ik het nu mee.
We zijn Een maar we zijn niet gelijk.
Toch te diep geraakt en dan elke keer weer.

Je zegt: liefde is een tempel, liefde is de hoge weg.
Je zegt liefde is heilig, liefde is de hoogste wet.
Je vraagt me dan naar binnen maar ik moet kruipend naar je toe.
Ik heb geen houvast meer aan wie jij bent. Want, wat jij leeft is pijn.

Een liefde, Een kleur, Een leven, doe nu maar wat je moet
Een leven met elkaar: zusters, broeders
Een leven, al zijn we niet gelijk. 
We dragen elkaar verder, dragen elkaar.
Samen Een.

Achtung Baby

Het album Achtung Baby was de redding van de band U2. In een persoonlijke en creatieve crisis van de band vond de ommekeer plaats in een sessie in de Berlijnse Hansa studio’s, waar David Bowie ook zijn beroemde trilogie opnam. In die sessie werd het nummer One geboren waarin de crisis van de band wordt verbeeld.

De eerste, controversiële cover van Achtung Baby  (zie hierboven) vertoont een volledig naakte drummer, Adam, van de band.

One kwam uit in 1992, was een groot succes en wordt nog steeds in elk concert opgenomen. Er valt nog veel meer over te zeggen maar ik laat het bij de woorden van Bono. In een interview met Los Angeles Times in 1993 zei hij:

“Het is een nummer over samenkomen, maar niet het oude hippie-idee van “Let’s all live together”. Eigenlijk is het juist het tegenovergestelde. We zijn één, maar niet hetzelfde. Het zegt niet dat we bij elkaar willen komen, maar dat we dat moeten, om te overleven. Het herinnert ons er aan dat we geen keuze hebben.”

Johnny Cash

bracht in 2000 op zijn cover-album Solitary Man (American III) een eigen interpretatie uit van het nummer. Na het beluisteren van deze versie meldde Bono van U2 dat het een eer was dat een groot artiest als Johnny Cash hun nummer gebruikte en er een eigen interpretatie aangaf. Mary J. Blige zong het later samen met U2 en bracht het ook uit in haar versie. In mijn oren is de versie van Johnny Cash de mooiste.

Uitdaging

Wie durft dit nummer en/of het volgende te zingen als Eén, dan wel Mijn Loon? in welke interpretatie dan ook? Laat het weten, en vooral: laat het horen. Philip Westera heeft het ook gezongen, en mijn vertaling verbeterd. Als hij het met zijn stem alleen maar voorleest is het al mooi en wordt het een heel eigen versie.

En nu iets geheel anders:

Pay me – Tom waits (CD: Bad as me, 2011) Lyrics  © Tom Waits; vertaling Mijn Loon © Palescue, 2011

TomWaits_Caravan_M
Photo by Tom Waits
Pay MeMijn Loon
They pay me not to come homeMijn loon om niet terug te gaan
Keeping me stonedZe houden me stoned
I won’t run awayZo ren ik niet weg
They say it’s easy to get’t Schijnt je krijgt ’t maar zo
Stuck in this townVast in de stad
Just like JoanNet als Jet
You know
I gave it all up for the stage
Je weet
ik gaf alles op voor toneel
They fill my cup up
in a cage
Ze maken m’n kop vol
in een kooi
It’s nobody’s business but mine
when I’m low
’t Gaat geen ander wat aan als
ik niet meer wil
To hold yourself up is not a crime
here you know
Rechtop blijven staan is geen
misdaad hier, hoor
At the end of the worldAan het eind van de weg
And I kick
my foot at the lights
En ik schop
met m’n voet naar het licht
I breathe it in all nightIk adem het ‘s nachts in
There’s a light on a
canvas tree
Er hangt een lamp in ‘n
linnen boom
And money from home
supporting me
En zakgeld van thuis
voor elke maand
They pay me not to come homeM’n loon om niet terug te gaan
I won’t eat crowIk blief geen kraai
I’ll stay awayIk blijf wel weg
And though all roads will not lead
you home my girl
En al leidt niet elke weg
naar huis mijn lief
All roads lead to the end of the
world
Elke weg leidt naar weer verder
weg
I sewed a little luck up in the hem of my gownEn ik naaide wat geluk zo in de
zoom van mijn jurk
The only way down from the gallows
is to swing
Weg van de galg kom je alleen
als je al hangt
And I’ll wear boots instead of
high heels
Dan gaan de pumps uit voor
laarzen
And the next stage that I’m on it
will have wheels
En mijn volgende vloer zal op
wielen staan

Bad As Me

Niet elke plaat verdient veel aandacht en ook niet elke tekst van Tom Waits is te vertalen.

Bad as me is nog steeds, na acht jaar, de laatste plaat van meneer Waits en nog steeds de moeite waard. Pay me raakte me direct en ik vind het nog steeds mooi. Ik dacht dat het relatief makkelijk te vertalen was, maar dat viel nog niet mee. Met de frasering van Waits en de lijnen waarmee hij melodie tekent is de uitdaging voor de zanger ook nog wat groter dan die van One. 

Tom Waits is lastig te coveren. Toch is het gedaan, en toevallig ook door Johnny Cash die Down There By The Train herzong, ook weer op zijn American Recordings. Om degene die het wil zingen bij de gitaar op weg te helpen hierbij de link naar de acoorden.

Waar gaat het over?

De song One  staat voor verschillende interpretaties open, waarvan verschillende waarheid bevatten. Datzelfde geldt voor dit lied. Uit een Q & A met de New York Times zei Tom Waits zelf hierover:

Q. What’s going on in the song “Pay Me”?

A. I saw a poster that was from, like, the turn of the century, and it said “Missing,” and it was for a girl who was missing, and the family was putting a classified ad on the side of a building. And at the bottom it said, “she need not be afraid to come home.” Because those were big things. If you left home and you moved to another town and you were working in a saloon, your family might pay you to stay right where you are because they don’t want you to bring shame on them.

All records are riddles, and whatever you may want people to think it’s about, it may just be throwing them off. And you don’t want it to get in the way of what someone else’s understanding is. It’s not really about anything. At the same time, it will find some meaning.

‘Elke opname is een raadsel…eigenlijk gaat het nergens over. Tegelijkertijd zal het iets van betekenis vinden.’

[“Christmas Card from a Hooker in Minneapolis”]

 

&

soms

soms is

soms is dat

soms is dat wat

soms is dat wat het

soms is dat wat het is

wat was

wat was dat

wat was dat het

wat was dat het soms

wat was dat het soms was

&

dat soms

wat soms is

g

e

w

e

e

s

t

.

 

 


 

If there ever was a time for whatever to whatever

it is now. And looking more closely, whatever is everywhere.

So let’s get right at it and do whatever is needed

to whatever so whatever will whatever never no more

 

C.A.P.FEB.2015

 

M’n Loon / Pay Me – Tom Waits (Bad As Me) vertaling

Pay Me

They pay me not to come home
Keeping me stoned
I won’t run away
They say it’s easy to get
Stuck in this town
Just like Joan      

You know I gave it all up for the stage
They fill my cup up in a cage
It’s nobody’s business but mine when I’m low      
To hold yourself up is not a crime here you know

At the end of the world

And I kick my foot at the lights
I breathe it in all night

There’s a light on a canvas tree
And money from home supporting me
They pay me not to come home

I won’t eat crow
I’ll stay away
And though all roads will not lead you home my girl
All roads lead to the end of the world
I sewed a little luck up in the hem of my gown
The only way down from the gallows is to swing
And I’ll wear boots instead of high heels
And the next stage that I’m on it will have wheels

   Tom Waits, CD Bad As Me (okt 2011)

Het ziet er niet uit zoals ik wilde maar de mogelijkheden van Blogger, of (ahum, rochel rochel) mijn eigen vaardigheden ermee zijn ontoereikend.
Niet elke nieuwe plaat verdient veel aandacht en ook niet elke tekst van Tom Waits is het vertalen waard. Maar dit is de moeite waard…

I.P. Fisher
20NOV2011



Als je in het nu leeft ben je dood





Kunstwerk van voetkoffers en gedicht,
Martini Ziekenhuis, Groningen (*)

… en ergens ben ik het er ook mee eens dat je Nu moet leven, “in het moment”, en dat iedereen even de tijd, nee, het Nu moet nemen om geconcentreerd te gaan luisteren naar de nieuwe cd’s van Spinvis en Tom Waits – bij voorbeeld. Maar daar ga je al, muziek, alle podiumkunsten, bestaan alleen in de tijd.

Aan de oevers van de tijd,

vertaalde Erik de Jong in een Spinvislied op zijn verleden CD. En daar moeten we het maar mee doen, meer is niet mogelijk Een gebouw, een foto, een landschap komt dichter bij de vastlegging van het nu… en dan nog: de foto eist belichtingstijd, het gebouw onderhoud, het landschap een wolk die overdrijft en het kantelende licht van de zon die onherroepelijk opkomt en weer ondergaat terwijl de boer… zijn beide zegeningen telt.

Onderwijl

stroomt het water onder de brug door, en niet alleen het water. Ook zonder druk is alles vloeibaar en is dat Alles in elk moment uniek en kunnen we maar één kant op, immer gerade aus. Zonder een volgende stap, zonder een volgende harteklop, zijn we hardstikke dood.
Stilstand is achteruitgang – was het maar waar! Even een time out, tikkie terug, Undo en weer verder, verbeterd…. maar… is dat wel beter? Je kan niet van die mooie zonsondergang genieten zonder mee te maken hoe je daar, op dat moment, met die persoon bent gekomen en zonder er in een ander moment profijt van te hebben, in de vorm van ervaring, herinnering, groei…


En vanuit dat oogpunt is het “leven in het nu” een waardeloos advies, een modieuze stoplap uit de koker van navelstaarders. Ik weet, het zal wel goed bedoeld zijn, tegen het jachtige en oppervlakkige leven zonder reflectie…zeker in deze tijden van telefoon en stoomboot en zo meer, maar er schuilt ook een oproep tot bewuste domheid in. Het verleden is er niet voor niks, de toekomst ook niet, en we leven altijd, op elk moment, met één been in beide toestanden (en met hoeveel benen zijn nu helemaal gezegend?). Zonder de vorige stap stonden we niet hier en kunnen we ook de volgende stap niet zetten.


Goed, je bent een engel en kan vliegen. Het klinkt misschien raar maar ook dat…begint met babystapjes. Alleen een steen leeft in het nu en verbrokkelt zonder bewustzijn. Zelfs microben reageren op hun omgeving en we kunnen een voorbeeld nemen aan de bomen – dat we niet rond hoeven te rennen om bij te leren, sterker nog

Groei is niet gelegen in beweging,
vooruitgang zit niet in verplaatsen.
groei is de plek die je bent vergroten
De hoogte in en in de breedte, rondom
de wereld elk jaar weer een beetje weidser
zien – zijn – worden – blijven


I.P. Palescue
13nov2011

(*) de tekst naast de koffervoeten  tussen de roltrappen in het Martini:
Onderwijl, gaat het maar door,
                wat ik ook wel
                of niet doe
Onderwijl, gaat snel
                  links, rechts, achter, voor,
                  waar ik stilsta
                  doet er niet toe
                 en
Onderwijl, laat ik na
                 te zijn
                 in het moment.
                                                                                             Linda Keuris