Haasje Rep

Haasje Rep

Het voorjaar is het haastige jaargetijde. Van de ene op de andere dag komen knoppen uit en bloeit de lente.

Als paarden over het schaakbord schieten ze door het weidse land van Arkemheen-Eemland: rechtuit, haakse bocht, rechtuit. Slootje springen doen hazen zonder aanloop. Gewoon, in een streep erop en erover. Zoefzoef kiest het hazepad.

De Haas -Raoul Hynckes (1946)
De Haas – Raoul Hynckes (1946)

Zie die enorme oren boven het gras. Net als zijn ogen kunnen ze 360 graden rond richten. Zie die grote dijen springen in het veld. Konijnen – staartje omhoog – zijn sprinters, maar de haas – staartje omlaag – kan vele kilometers per nacht afleggen.

Je weet nu hoe de hazen lopen. Haastig, natuurlijk, en eigenlijk springen ze meer. Ik zag ze met Pasen, want dan wordt het paren geblazen. En volgens de oude verhalen was op een jaar de voorjaarsgodin Eastra of Ostara te laat gekomen. Om het goed te maken, wilde ze een jong vogeltje redden. Helaas, het was al bezweken aan de nachtvorst. Ze veranderde toen het vogeltje in een haas. Eén dag in het jaar zou hij voortaan eieren leggen. Vandaar.

Het voorjaar: het haastige jaargetijde. Van de ene op de andere nacht wordt in de natuur gezongen, gebouwd en gebloeid. Alle leven knalt eruit, in een vlucht naar voren. Het is vast al bijna te laat. Rennen om erbij te zijn. Bij de tijd, bij de rijpheid, de oogst en de onvermijdelijke dood.

Haast je langzaam, maart, maar haast je. Want het is “Om te janken zo mooi:”Haas_20180124_editedklein

“Kan iets verser dan het vers is
Kan iets jonger zijn dan jong

Zie hoe de zon een scherpe schaduw trekt
Onder de wijde wilgen
(…)
Kan iets leuker dan het leuk is
Jeugdiger dan jeugdig

Ach ik ben Goddank
Dus nog een keer
Een jonge lente waard”

(uit Maarten van Roozendaal: ‘Mooi’)

Zoo Palescue Nr.5

Dit is een bijdrage voor het maartnummer 2018 van Veren & Vachten, het tijdschrift van Dierenzorg Eemland.

Veren & Vachten_201803_HaasjeRep_ed

One / Pay Me – 2 songs / twee teksten

One / Pay Me – 2 songs / twee teksten
U2-adam-nude-covered-achtung-baby
Adam covered up on Achtung Baby

One – U2  (CD: Achtung Baby, 1992) Lyrics © Sony, Bono; vertaling Eén © Palescue/philipwestera, 2017

Een

Gaat het nu wat beter, of blijft het als het is
Weet je wat zal helpen? Een schuldbekentenis.

Jij zegt, Een liefde, Een leven
Als er een wil is in de nacht
Is het een liefde, die we delen.
Maar het verdwijnt schat, als je niet oppast.

Was ik teleurstellend, liet ik een rotsmaak in je mond?
Je doet of je nooit liefhad en dat ik nooit liefde vond.
Maar het is te laat vandaag, om de tijd van toen opnieuw te doen.
We zijn Een maar we zijn niet gelijk
En we dragen elkaar verder, dragen elkaar…Samen

Ben je gekomen voor vergeving,
voor de lijken in de kast?
Kwam je hier als Jezus voor de junkies in je hart?
Vroeg ik te veel, meer dan veel?
Je gaf me niets en daar doe ik het nu mee.
We zijn Een maar we zijn niet gelijk.
Toch te diep geraakt en dan elke keer weer.

Je zegt: liefde is een tempel, liefde is de hoge weg.
Je zegt liefde is heilig, liefde is de hoogste wet.
Je vraagt me dan naar binnen maar ik moet kruipend naar je toe.
Ik heb geen houvast meer aan wie jij bent. Want, wat jij leeft is pijn.

Een liefde, Een kleur, Een leven, doe nu maar wat je moet
Een leven met elkaar: zusters, broeders
Een leven, al zijn we niet gelijk. 
We dragen elkaar verder, dragen elkaar.
Samen Een.

Achtung Baby

Het album Achtung Baby was de redding van de band U2. In een persoonlijke en creatieve crisis van de band vond de ommekeer plaats in een sessie in de Berlijnse Hansa studio’s, waar David Bowie ook zijn beroemde trilogie opnam. In die sessie werd het nummer One geboren waarin de crisis van de band wordt verbeeld.

De eerste, controversiële cover van Achtung Baby  (zie hierboven) vertoont een volledig naakte drummer, Adam, van de band.

One kwam uit in 1992, was een groot succes en wordt nog steeds in elk concert opgenomen. Er valt nog veel meer over te zeggen maar ik laat het bij de woorden van Bono. In een interview met Los Angeles Times in 1993 zei hij:

“Het is een nummer over samenkomen, maar niet het oude hippie-idee van “Let’s all live together”. Eigenlijk is het juist het tegenovergestelde. We zijn één, maar niet hetzelfde. Het zegt niet dat we bij elkaar willen komen, maar dat we dat moeten, om te overleven. Het herinnert ons er aan dat we geen keuze hebben.”

Johnny Cash

bracht in 2000 op zijn cover-album Solitary Man (American III) een eigen interpretatie uit van het nummer. Na het beluisteren van deze versie meldde Bono van U2 dat het een eer was dat een groot artiest als Johnny Cash hun nummer gebruikte en er een eigen interpretatie aangaf. Mary J. Blige zong het later samen met U2 en bracht het ook uit in haar versie. In mijn oren is de versie van Johnny Cash de mooiste.

Uitdaging

Wie durft dit nummer en/of het volgende te zingen als Eén, dan wel Mijn Loon? in welke interpretatie dan ook? Laat het weten, en vooral: laat het horen. Philip Westera heeft het ook gezongen, en mijn vertaling verbeterd. Als hij het met zijn stem alleen maar voorleest is het al mooi en wordt het een heel eigen versie.

En nu iets geheel anders:

Pay me – Tom waits (CD: Bad as me, 2011) Lyrics  © Tom Waits; vertaling Mijn Loon © Palescue, 2011

TomWaits_Caravan_M
Photo by Tom Waits
Pay MeMijn Loon
They pay me not to come homeMijn loon om niet terug te gaan
Keeping me stonedZe houden me stoned
I won’t run awayZo ren ik niet weg
They say it’s easy to get’t Schijnt je krijgt ’t maar zo
Stuck in this townVast in de stad
Just like JoanNet als Jet
You know
I gave it all up for the stage
Je weet
ik gaf alles op voor toneel
They fill my cup up
in a cage
Ze maken m’n kop vol
in een kooi
It’s nobody’s business but mine
when I’m low
’t Gaat geen ander wat aan als
ik niet meer wil
To hold yourself up is not a crime
here you know
Rechtop blijven staan is geen
misdaad hier, hoor
At the end of the worldAan het eind van de weg
And I kick
my foot at the lights
En ik schop
met m’n voet naar het licht
I breathe it in all nightIk adem het ‘s nachts in
There’s a light on a
canvas tree
Er hangt een lamp in ‘n
linnen boom
And money from home
supporting me
En zakgeld van thuis
voor elke maand
They pay me not to come homeM’n loon om niet terug te gaan
I won’t eat crowIk blief geen kraai
I’ll stay awayIk blijf wel weg
And though all roads will not lead
you home my girl
En al leidt niet elke weg
naar huis mijn lief
All roads lead to the end of the
world
Elke weg leidt naar weer verder
weg
I sewed a little luck up in the hem of my gownEn ik naaide wat geluk zo in de
zoom van mijn jurk
The only way down from the gallows
is to swing
Weg van de galg kom je alleen
als je al hangt
And I’ll wear boots instead of
high heels
Dan gaan de pumps uit voor
laarzen
And the next stage that I’m on it
will have wheels
En mijn volgende vloer zal op
wielen staan

Bad As Me

Niet elke plaat verdient veel aandacht en ook niet elke tekst van Tom Waits is te vertalen.

Bad as me is nog steeds, na acht jaar, de laatste plaat van meneer Waits en nog steeds de moeite waard. Pay me raakte me direct en ik vind het nog steeds mooi. Ik dacht dat het relatief makkelijk te vertalen was, maar dat viel nog niet mee. Met de frasering van Waits en de lijnen waarmee hij melodie tekent is de uitdaging voor de zanger ook nog wat groter dan die van One. 

Tom Waits is lastig te coveren. Toch is het gedaan, en toevallig ook door Johnny Cash die Down There By The Train herzong, ook weer op zijn American Recordings. Om degene die het wil zingen bij de gitaar op weg te helpen hierbij de link naar de acoorden.

Waar gaat het over?

De song One  staat voor verschillende interpretaties open, waarvan verschillende waarheid bevatten. Datzelfde geldt voor dit lied. Uit een Q & A met de New York Times zei Tom Waits zelf hierover:

Q. What’s going on in the song “Pay Me”?

A. I saw a poster that was from, like, the turn of the century, and it said “Missing,” and it was for a girl who was missing, and the family was putting a classified ad on the side of a building. And at the bottom it said, “she need not be afraid to come home.” Because those were big things. If you left home and you moved to another town and you were working in a saloon, your family might pay you to stay right where you are because they don’t want you to bring shame on them.

All records are riddles, and whatever you may want people to think it’s about, it may just be throwing them off. And you don’t want it to get in the way of what someone else’s understanding is. It’s not really about anything. At the same time, it will find some meaning.

‘Elke opname is een raadsel…eigenlijk gaat het nergens over. Tegelijkertijd zal het iets van betekenis vinden.’