Appeltjes veur het raem

 

Zo’n zonnige zomerdag in een Drents dorpje. Norg.
Zo’n overdekt terras met zo’n oudere man met zo’n vettige pantalon zonder vouw, opgehouden met bretels die vooral de buik in toom houden, met de huid van iemand die leeft op alcohol en halfrauw varkensvlees.
Wij slenterden als geliefden langs en hij gaf ons commentaar op de liefde en het leven, met een tong die niet heel duidelijk viel door dialect en diverse versnaperingen, in een beetje verongelijkte toonzetting, maar spottend-hartelijk.
We antwoordden op wat we dachten te verstaan.
Nee, we komen niet van hier. Ja, we zijn een paar jaar samen. Toen zei hij een aantal keer: De mooiste appeltjes liggen veur het raem, jaja, de mooiste appeltjes liggen veur het raem.
Wij dachten hem te begrijpen, knikten instemmend en zeiden “ja ja – nou nou” terug. De man verhief zich, stommelde het café-billiard binnen en wij liepen verder.
Prachtig – de mooiste appels liggen voor het raam.. .maar wat betekent het? We hadden spijt hem niet gevraagd te hebben wat hij precies bedoelde. We liepen terug. Helaas had meneer zijn zitting op het terras voor vandaag opgeheven.
We dachten aan een betekenis als: de mooiste zaken liggen voor het grijpen, onder je neus – als je ze maar wilt zien. Of: heeft het er misschien mee te maken dat we zichtbaar uit verschillende culturen komen? Dus dat het zou betekenen: het ziet er wel lekker uit wat je van ver haalt, maar je wordt er niet gelukkig mee – dat het onbereikbaar, achter het raam blijft? We hebben het die dag aan verschillende voorbijgangers gevraagd en later ook aan de ons bekende Drenten. Niemand had de uitdrukking ooit gehoord.
Google leek de uitdrukking wel te kennen, maar het streekwoordenboek waar het in voorkomt, is niet duidelijk voor gewone internetsurfers. In het “Woordenboek van de Drentsche Dialecten” door Dr. G.H. Kocks, staat onder het lemma ‘mooi’ de uitdrukking vermeld: “(Meppel) ironisch, versterkend bedoeld.” Okee, maar wat versterkt het?
Ik gokte dat de regionale omroep vast wel eens zendtijd zou besteden aan dergelijke Vragen van Luisteraars. En inderdaad, daar is een streektaaldeskundige: Fré Schreiber. Te zijner attentie stuurde ik een mail: weet u misschien wat deze heer op het Norgse terras bedoelde met zijn uitspraak?
Henk Jan Hector zag het bericht en stuurde het door naar Wiebe Klijnstra, Eindredacteur Varia, die het doorstuurde naar de deskundige die mij terugschreef:

“Moi ,

Letterlijk betekent de uitdrukking: Wie iets te koop aanbiedt, legt het zo voor het winkelraam, dat de beste kant zichtbaar is.
Figuurlijk: Men zorgt er wel voor dat men zichzelf of zijn zaak van de beste kant laat zien.
Want: Zolaank jongelu nog nait traauwd binnen, liggen mooiste appels veur t roam.
Of: Koopmanskaant veur.

Hopelijk heb ik je hiermee geholpen.

groutnis

Fré Schreiber, rtvNoord.”


Zo dus. Dank.
Moi.
Foto: http://zoom.nl/foto/994749/overig/appels.html
I.P. Fisher

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.