‘Terugblik’ Nadjezjda – over Pandora’s Box en Nabokov

‘Terugblik’ Nadjezjda – over Pandora’s Box en Nabokov

Zaterdag 3 september opent in Artishock de expositie ‘Terugblik’ van Nadjezjda van Ittersum. Hierin wordt duidelijk dat deze kunstenares de afgelopen zestig jaar meer heeft gemaakt dan de bekende keramische beelden van ‘pronte tsarina’s’. Tijdens de opening zien we een aantal andere, grotere beelden. De rest blijft ook na het weekend: een doos van Pandora vol kleur en vorm, humor en fantasie.NadjezdaMetWerk_10_15

‘Pandora’s Box’ is ook de titel van een serie presentaties in plexiglas waaraan ze langere tijd heeft gewerkt. Nadjezjda vertelt: “De titel is ontleend aan de Griekse mythologie. Zeus stuurde Pandora naar de aarde met een doos die ze niet open mocht maken. Dat deed ze wel, met slechte gevolgen. Alles verdween, alleen de hoop bleef over. Zelf ben ik geboren in de hongerwinter. Mijn ouders hoopten dat de oorlog snel voorbij zou gaan en noemden mij Nadjezjda, dat betekent ‘hoop’. Dat vind ik wel weer een grappige link. Ik zie ook dat mensen blij worden als ze naar mijn werk kijken. Ik word er zelf ook blij van. Het is heel licht, letterlijk: ik gebruik geen zware materialen. Ja, die tsarina’s wegen wel wat. Ik maak ze nu ook kleiner, dat scheelt een hoop gesjouw.”

Nadjezjda begon al jong met tekenen en schilderen en volgde in de jaren ’60 de Koninklijke Academie van Beeldende Kunst in haar geboorteplaats Den Haag. Nadjezjda vertelt: “Eerder heb ik ook wel serieuze aquarellen gemaakt, maar die passen niet zo bij de rest. Mijn oudere abstracte schilderijen wel, maar het moet ook weer niet te vol worden. In Artishock heb ik ook veel etsen en zeefdrukken gemaakt. Het lijkt me wel leuk daar iets van op te hangen.”

WerkNadjezda_10_15Haar woning is zelf ook een soort doos van Pandora: de kunst komt uit alle hoeken. Zoals dit werk in het atelier: een assemblage van een stoel, balletschoentjes en ornamenten van bewerkt papier: “Het is ook een beetje recycling art. Voor dit soort werk gebruik ik meestal oude tekeningen,” zegt Nadjezjda. “Alhoewel je het niet altijd ziet, gebruik ik vaak straatvondsten. Dat dateert uit de tijd dat ik van niets iets moest maken. Ik had geen rooie cent. Gelukkig heb ik veel fantasie. En ik wil het altijd uit mezelf laten komen – niet iets namaken wat ik bij iemand anders heb gezien. Daarnaast ben ik ook wel perfectionist.”

Nabokov en de tsarina’s

De ‘pronte tsarina’s’ waarmee Nadjezjda bekend is geworden zijn beelden die geïnspireerd zijn op haar familiegeschiedenis. Haar overgrootmoeder en andere familieleden waren Russische hofdames. In huis staat een foto van een vrouw in rijk tenue. “Dat was de zus van mijn overgrootmoeder. Die heette ook Nadjezjda, prinses Von Sayn-Wittgenstein. Ze is gekleed voor het bal – in een bojarenpak, bekleed met pareltjes. Van mijn overgrootmoeder zelf heb ik geen foto’s, althans niet in een dergelijk tenue.Print 20x25 cm

Mijn grootvader, Dmitri de Peterson, verhuisde als laatste consul van de tsaar vanuit Sint Petersburg naar Nederland. Door de Revolutie van 1917 kon hij niet meer terug en verviel het gezinsinkomen. Mijn grootmoeder ging toen jurken maken om te verkopen aan de rijkere Rotterdamse dames.”

Nadjezjda zoekt een boek: “Ik moet het hier nog ergens in huis hebben. Er staan foto’s in van een landgoed van die Russische familie. ‘Batova’ heette het landgoed, het was van mijn overgrootmoeder. Alle zussen kregen een landgoed, als een soort bruidsschat, denk ik. Mijn grootvader heeft ook op dat landgoed gewoond. De schrijver Vladimir Nabokov kwam er ook. Hij was namelijk een neef van mijn overgrootmoeder Nathalia, zij was ook een Nabokov. In zijn roman “Speak Memory” beschrijft Vladimir het dagelijks leven van de familie heel beeldend.”

“Maar goed, op een dag werd ik gebeld door een man die ik helemaal niet kende. Die man had dat boek gevonden op een vlooienmarkt in Den Haag. Via een bureau voor genealogie is hij toen bij ons uitgekomen. Hij is het hier aan de deur komen brengen. Een beetje vreemde man, met zwarte handschoenen aan, die hij binnen ook niet uit deed. Later heeft hij zelfmoord gepleegd…Ik word gek van mezelf – het moet hier in huis zijn. Het origineel Vladimir Nabokov by Gunsmithcat on deviantARTis naar het Nabokov Museum in Sint Petersburg gegaan. Naar aanleiding van dat boek heeft mijn vriend meteen contact gezocht en daar waren ze ook geïnteresseerd in mijn werk. Zodoende kon ik daar mijn Tsarina’s en de installatie “Family Tree” exposeren. Dat was in 2007. Ik werd daar met alle égards ontvangen. Nabokov is daar echt een held en ze vonden dat ik erg op hem leek. Ik ben zelfs op de Russische Nationale Televisie geweest.”

 

Terugblik opent zaterdag 3 september, 20:00u. Vanaf 20:30 JazzClub met Job Helmers Invites.

Zondag 4 september vanaf 14:30 is er ook muziek: Jazzsessie Plus, o.l.v. Antoinette van Nievelt. Ook dan is Nadjezjda aanwezig De toegang is gratis.

Kijk voor meer foto’s, filmpjes en achtergrond ook eens op www.nadjezjda.nl

De expositie is te zien tijdens activiteiten (zie www.artishock-soest). Daarnaast is Artishock open op: woe- en vrijdagochtend van 10-12 uur, maan- en woensdagavond van 19.15-20.15 uur. Verder in overleg: 06 25586354.

Natuurlijk doet Artishock ook mee met de Atelierroute Kunstlint in het weekend van 17/18 september tussen 12:00 en 17:00u.

 

Advertenties

Eigen Werk

Eigen Werk
artikel SoestNU2
Cees Paul citeert zichzelf en plaatst één van de zeldzame foto´s van Palescue uit eigen toestel. (SoestNu, 1 juni 2016)

 

Ter afsluiting van het seizoen bevat de maandelijkse expositie in de grote zaal van Artishock in de maand juni Eigen Werk. Dat wil zeggen: de mensen die de andere exposities hebben georganiseerd hangen eigen werken op. U ziet:

Magdalena de Coninck

Magdalena schildert hoofdzakelijk intuïtief. Ze maakt abstracties van de werkelijkheid of schildert haar visie op het verborgene. De spanning ligt in het  losschudden van voor de hand liggende realiteiten, in het bevragen en te voorschijn toveren van wat ze ontmoet in haar schilderij.

 Ze geniet zielsveel van de natuur. Gewoon stil kijken en zich eindeloos verwonderen. Hieruit ontstaat haar drang tot schilderen. In de eerste plaats is ze als schilder autodidact, maar ze had ook enkele jaren les van Gabriële Fäustle­Diller, (Baarns schilder) en van Carine van Gorp (Gooise Akademie voor Beeldende Kunsten te Laren).

Vaak zie je in haar schilderijen flarden terug van imaginaire landschappen, bewustwordingsprocessen of tref je stille getuigen aan uit een ver verleden. Niet zelden mysterieus of visionair. Maar soms ontstaat haar werk spontaan vanuit zin in kleur, in de zee, in vliegen of vanuit een dringende behoefte aan het oproepen van een bepaalde sfeer. Vaker gaat het om abstracties, zoektochten, droomwerelden, trances.

 Magdalena de Coninck is aangesloten bij de NABK (Nederlandse Associatie voor Beeldend Kunstenaars). Haar werk is opgenomen in collecties van particulieren en bedrijven. Ze is blijvend uitgenodigd om deel te nemen aan de Biënnale Internationale dell’Arte Contemporaine in Florence.


 

 

Marian Reintjes 

Inkt op papier,

soepele materie die stroomt en vloeit.

Subtiel,

op de grens van vast en vluchtig.

Vormen verschijnen,

vragen om een verdergaan.

Teer, kwetsbaar,

maar ook grillig en vol kracht

verschijnen de vormen vanuit een dieper donker,

SPELEND MET HET NIEUWE LICHT

 Met deze regels heb ik mijn werkwijze kort en bondig weergegeven. Het ‘dieper donker’ staat voor het onbewuste, waaruit alles voortkomt, de vaak onbekende drijfveren van waaruit een mens handelt.

Via de Werkschuit in de Bilt en De Nieuwe Akademie Utrecht heb ik me ontwikkeld tot autonoom kunstenaar. Het zoeken naar een eigen handschrift en vorm was en ís een lange weg; hij gaat immers nog steeds verder.


Claire Hulswit

Claire3b
Claire Hulswit: Chaos

Claire heeft een heel eigen methode van werken waarbij ze het schilderdoek eerst vol smeert met de geselecteerde kleuren op haar palet. Daarna bewerkt ze de verf met…een afwassponsje. “Maar soms gebruik ik ook andere spullen,” zegt ze.

 

Het resultaat is verrassend: soms wordt het een romantisch soort textielprint, andere keren een heftige “slangenkuil”, maar altijd herkenbaar.


Eva Goorhuis

Voor mij is soms iets zien een inspiratie om te gaan schilderen. De Spaanse danseres (Tentación / Verleiding) b.v. was een van mijn collega’s op een feest. Dit bleef maar in mijn hoofd zitten met dit schilderij als gevolg. De ene keer zijn het heel duidelijk vrouwen en een andere keer vage figuren op het doek. Maar dan blijken dit uiteindelijk altijd vrouwenfiguren. Zelfs het steeltje van de Pompoen op het doek lijkt op een danseres. Dit schilderij is ontstaan door een Rubensachtige vrouw, wie fantastisch kon dansen. Op het schilderij heb ik dit omgekeerd weergegeven.


Palescue

Natuurlijk is Palescue een anagram van mijn eigen naam. Die wordt vaak verkeerd verstaan en verschreven. Ik dacht, vergeefs, dat één woord zou helpen.

Palescue maakt als mijn alter ego leuke dingen, voor aan de muur en om te lezen, en soms allebei tegelijk. 

Palescue is tussen 1806 en 1982 geboren in Noordwest-Europa, “Onder de adem van de Maas“,  en opgegroeid tussen heuvelrug en horizon. Voelt zich thuis op landgoederen en schepen maar heeft op geen van beide ooit gewoond, leerde Nederlands als eerste taal en is altijd blijven leren lezen en schrijven. Sinds een aantal jaar schrijft hij ook in beelden, met kleur en materiaal.

De prints die hier hangen zijn spontane tekeningen die ik heb gescand en ingekleurd met een simpel programma waarna ik ze als foto afdruk. Soms zijn er ook ‘echte’ foto’s in verwerkt.

Als ik de ruimte en de tijd vind schilder ik ook graag. Het schilderij dat hier hangt heb ik gemaakt in een workshop met Marja Ormeling. Met haar eigen wijze van werken maakte ik mijn eerste bewust abstracte werk in verf, met alleen een groot paletmes als instrument.


Helma Keller

Geïnspireerd door de mensen waar ik les van heb gehad: o.a. Boy Namias de Crasto uit Bussum en

Helma1a
Helma Keller: Figuren

Mitzy Renooy uit Soest, ben ik zelf gaan experimenteren met kleur en vormen.

 

Bij Boy ging ik bijvoorbeeld op ontdekking met kwast, doekje of paletmes en er ontstond vanzelf iets, een beeld, vaak vage figuren of schimmen. Hij liet mij ook na een avond schilderen met de restanten van de verf experimenteren: verf op een doekje en daarmee schilderen. Daaruit kwam o.a. het schilderij ‘huisjes’.

De portretten heb ik gemaakt om de karakteristieke vormen van het hoofd meer ‘uit de verf’ te krijgen. Hierin werd ik geïnspireerd door Mitzy, zij liet mij een portret schilderen dat letterlijk ‘op zijn kop’ lag, waardoor ik losser ging schilderen

 – Soest, 2016 –